جمهوری ترکیه

کتاب “جمهوری ترکیه” اثر احمد علامه فلسفی توسط انتشارات فراروان شناسی منتشر شد.

درباره نویسنده

احمد علامه فلسفی

 

 

                                                                  به نام خدا   

مقدمه :

ترکیه دارای 80 میلیون نفر جمعیت و مساحت ۷۸۳٬۵۶۲ کیلومتر مربع است. ترکیه کشوری کوهستانی و نسبتاً پرباران است. شکل این کشور مانند یک مستطیل است که از سوی شرق و غرب امتداد یافته‌است. ترکیه با قرار گرفتن در یکی از حسّاس‌ترین مناطق جهان، دارای موقعیّت جغرافیایی راهبردی و بسیار خوبی است و گذرگاه جنوب غرب آسیا و اروپا به‌شمار می‌آید و کشورهای بسیاری، به ویژه ایران از خاک ترکیه برای ترانزیت کالا و انرژی استفاده می‌کنند. ترکیه از آب و هوای خوب و جلگه‌ای برخوردار است .

   جمهوری ترکیه در بین شش کشور آسیایی و دو کشور اروپایی قرار گرفته‌است. کشورهای هم‌مرز ترکیه عبارت‌اند از: در خاور با ایران ۴۹۹ کیلومتر،جمهوری آذربایجان ۹ کیلومتر، ارمنستان ۲۶۸ کیلومتر، و گرجستان ۲۵۲ کیلومتر؛ در جنوب خاور با عراق ۳۵۲ کیلومتر و سوریه ۸۲۲ کیلومتر؛ در شمال باختر با یونان ۲۰۶ کیلومتر و بلغارستان ۲۴۰ کیلومتر.   ترکیه پیوندگاه دو قاره مهم آسیا و اروپا است. ترکیه در جنوب خاوری اروپا و جنوب باختری آسیا واقع شده‌است . سرزمین ترکیه به صورت مستطیلی قابل تصور است که طول آن از شرق تا غرب ۱۶۶۰ کیلومتر و عرض آن به طور متوسط ۵۵۰ کیلومتر است.

ترکیه کنونی در دوران باستان، تحت حکومت دولت شهرهای متعدّدی مانند لودیه و ایونیا قرار داشت. تا اینکه در حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد، این دولت‌ها توسّط کورش بزرگ هخامنشی منقرض شد و ترکیه زیر سلطه هخامنشیان درآمد.

پس از آن کوچ قبایل ترکمن مسلمان از شرق ایران به آسیای کوچک آغاز شد و این قبایل به تدریج دولتهای کوچک محلی در آنجا تشکیل دادند. یکی از مشهورترین این قبایل، قبیله «قایی» بود که در نزدیکی آنقره (آنکارا) سکونت داشتند. رهبر این قبیله به نام عثمان در سال ۶۷۸ هجری خورشیدی (۱۳۰۰میلادی) حکومتی تأسیس کرد که به نام خودش عثمانی خوانده شد. از آن پس تا حدود ۱۵۰ سال بعد حکومت عثمانی بیشتر آناتولی را به تصرف درآورد.

در سال‌های نخست سده نهم هجری قمری، بایزید ایلدرم (صاعقه) سلطان عثمانی، از تیمور شکست خورد و اسیر شد. تیمور افراد بسیاری را از ترکیه اسیر کرد تا به مناطق دیگر ببرد، ولی به درخواست خواجه علی صفوی آنان را رها کرد و بدین ترتیب این افراد ناحیه شیعه نشین بزرگی را در کشور عثمانی به وجود آوردند و بسیاری از آنان در زمان شاه اسماعیل یکم صفوی به ایران آمدند و جزئی از قزلباش‌ها شدند.

در سال ۸۳۲ ه‍.جری خورشیدی (۱۴۵۳میلادی)، سلطان محمد فاتح توانست به زندگی هزار ساله امپراتوری بیزانس (روم شرقی) پایان دهد. فتح درخشان او، تسخیر قسطنطنیه (کنستانتین) پایتخت بیزانس بود، که از آن پس استانبول (اسلامبول) نامیده شد. این فتح مبدأ قرون جدید در تاریخ اروپا شناخته شده‌است.

کسی که حکومت عثمانی را به امپراتوری تبدیل کرد، سلطان سلیم یکم ملقب به یاووز (مهیب) بود. وی در اوایل سده نهم هجری قمری به پادشاهی رسید. او در طول پادشاهی ۹ ساله خود شام، مصر، دیاربکر، غرب کردستان، عراق، حجاز (غرب عربستان)، و بخشهایی از بالکان (در جنوب شرق اروپا) را به تصرف درآورد و خود را خلیفه مسلمانان نامید. همچنین او کتاب‌های بسیاری را از مناطق متصرف شده بدست آورد، که اکنون زینت بخش کتابخانه‌های ترکیه‌است.

امپراتوری عثمانی در جنگ اول جهانی از هم پاشید و مورد تهاجم بریتانیا و متحدانش واقع شد. مصطفی کمال پاشا به دلیل سازماندهی مقاومت ملی علیه دول خارجی قهرمان ملی ترکیه گردید و توانست جمهوری ترکیه را در سال ۱۳۰۲ (۱۹۲۳) بر پایه اصل جدایی دین از سیاست بنا کند و ملقب به آتاترک شد. وی خط لاتین را برای نوشتن زبان ترکی مرسوم کرد و اقدامات بسیاری را برای صنعتی و غربی شدن ترکیه انجام داد و دوره نوینی را در ترکیه به وجود آورد.

* روابط سیاسی فی مابین کشورهای ایران وجمهوری ترکیه از سال 1214 ه‍ . ش ( 1835 میلادی ) برقرار گردید .ایران در سال 1220 ه‍ . ش ( 1841 م ) اولین سفارتخانه خود را در استانبول تأسیس کرد و در سال 1302 ه‍ . ش ( 1923 ) سفارت ایران به شهر آنکارا انتقال یافت . همچنین در شهرهای استانبول ، طرابوزان ، ارزروم و ازمیر سرکنسولگری های خود را دایر کرد و مدتی بعد سرکنسولگری ازمیر تعطیل شد. اولین پیمان دوستی ایران وترکیه در 1305 ه‍ . ش (1926 م ) تحت عنوان معاهده ودادیه و تأمینه به امضاء طرفین رسید. در سال 1315 قرارداد وعهدنامه امنیت منطقه سرحدی و در 17 تیر ماه 1316 قراردادی تحت عنوان پیمان سعد آباد منعقد گردید ، هر دو کشور در پیمانهای منطقه ای از قبیل پیمان های بغداد ، سنتو و سازمان عمران منطقه ای R.C.D همکاری داشتند . اولین موافقت نامه فرهنگی دو کشور در تاریخ 9 بهمن 1337 (9ژانویه 1959) در تهران به امضاء رسید. این موافقت نامه شامل یک مقدمه و 18 ماده بود که تشکیل مؤسسات فرهنگی در دو کشور ، مبادله اساتید دانشگاهها ، تدریس زبان وادبیات وتاریخ و جغرافیایی دو کشور در کشور مقابل ، تسهیلات آموزش ، مبادلات فرهنگی ، ‘علمی و هنری و ….. شامل می شود.

روابط ترکیه با ایران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ، که مقارن با اوج گیری ناآرامیهای اجتماعی در ترکیه بود، فراز و نشیبهایی داشته است . تا سال 1361 ه‍ .ش روابط فی مابین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه در سطح کاردار بود و از آن سال به بعد به سطح سفیر ارتقاء یافت .موضع ترکیه طی جنگ عراق با ایران حفظ بی طرفی بود و به سبب همسایه بودن با هر دو کشورِ در حالِ جنگ ، روابط اقتصادی گسترده ای با آنها ایجاد کرد.

انعقاد قرارداد صادرات بیست میلیارد دلار گاز به ترکیه در مدت 22 سال ، در زمره مهمترین قراردادهای تجاری ایران و ترکیه است . پیوند و آشنایی ترکیه با زبان و ادب فارسی و فرهنگ ایران سابقه ای دیرینه دارد. توجه به زبان فارسی در دانشگاههای ترکیه در مقایسه با سایر زبانهای شرقی در حد مطلوب است و آموزش این زبان پس از زبان عربی در رده دوم اهمیت قرار دارد . از 1364 تا 1366 ش / 1985 ـ 1987، بین ایران و ترکیه برنامه مبادلات فرهنگی تنظیم و اجرا گردید که مشتمل بر همکاری دانشگاه ها (اعطای بورس تحصیلی ) و موزه ها و کتابخانه ها و صدا وسیما و مراکز فرهنگی و هنری در کشور است .

جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه بر اساس موافقت نامه فرهنگی مورخ 1337 ه‍ . ش (1959 م ) برنامه های فرهنگی سالهای 71-1373 (93- 1994 م ) را تعیین کردند و برنامه ای را ترتیب دادند که دارای 5 فصل است . دو کشور در تاریخ 25 /11/1379 نیز برنامه مبادلات آموزشی ، علمی ، فرهنگی ، جوانان و ورزشی را در 57 بند برای سالهای 80 – 1382 به امضای آقایان دکتر کمال خرازی و اسماعیل جم وزرای خارجه دو طرف منعقد کردند. آخرین برنامه مبادلات فرهنگی وهنری دو کشور در تاریخ 29/3/1385 مطابق با 19/6/2006 میلادی در تهران به امضاء آقایان محمد حسین صفار هرندی و آتیلا کوچ وزرای فرهنگ دو طرف رسید . فصول آن شامل : آموزش وعلوم ، فرهنگی وهنری ، جوانان و ورزش و رسانه های جمعی ومقررات کلی ومالی است . در حال حاضر مناسبات ترکیه با ایران ، بر اساس اصل حسن هم جواری ، دوستی و برادری و احترم متقابل است .

…، اینک کتابی را که تحت عنوان « جمهوری ترکیه » پیش رو دارید ، مولف تلاش خود را بکار برده است تا این اثر به نحو مطلوب به زیور طبع آراسته شود تا مورد استفاده علاقه مندان برای آشنایی با این کشور،  قرار گیرد .

با سپاس و احترام

 احمد علامه فلسفی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست عناوین کتاب

مقدمه……………………………………………………………………………………………..3

در یک نگاه  …………………………………………………………………………………….8

فصل اول جغرافیا……………………………………………………………………………9

فصل دوم-تاریخ……………………………………………………………………………….11

فصل سوم فرهنگ…………………………………………………………………………33

فصل چهارم- اقتصادی……………………………………………………………………..51

فصل پنجم -ساختار سیاسی و حکومتی ……………………………………………53

فصل ششم- سیاست خارجی …………………………………………………………..57

فصل هفتم – روابط جمهوری ترکیه با ایران ، قبل از انقلاب اسلامی……..67

فصل هشتم- روابط با جمهوری اسلامی ایران …………………………………….83

فصل نهم -جاذبه های گردشگری ، کاخ ها وموزه ها…………………………… 103

جمهوری ترکیه  Türkiye Cumhuriyeti در یک نگاه :

پایتخت ترکیه …………………………………….آنکارا

استانبول……………………………………………. بزرگترین شهر

زبان رسمی ………………………………………..ترکی

نوع حکومت ……………………………………….جمهوری با پارلمان واحد

رئیس‌جمهور ………………………………………. رجب طیب اردوغان

نخست‌وزیر………………………………………..بن‌علی ییلدریم

استقلال از امپراتوری عثمانی……………….. ۶ آبان ۱۳۰۲ (۲۹ اکتبر ۱۹۲۳)

مساحت……………………………………………… ۷۸۳٬۵۶۲کیلومتر مربع

جمعیت…………………………………………………  80 میلیون نفر    واحد پول. :  لیر ترکیه (TL)

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “جمهوری ترکیه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *