فهرست

جمعه ۱۴ تیر ۱۳۹۸ | ۲۳:۴۷ ب.ظ
اثری از احمد علامه فلسفی ؛
روسیه
کتاب “ روسیه” اثر احمد علامه فلسفی توسط انتشارات فراروان شناسی منتشر شد.

روسیه در قرن ۱۲ بنیان نهاده شد. پس از آنکه شاهزاده نشین مسکو توانست به دوران تسلط ۲۰۰ ساله مغولها ( قرن ۱۳ تا ۱۵ ) پایان دهد. شاهزاده نشین های اطراف را نیز تسخیر و به قلمرو خود ملحق نمود. قلمرو پادشاهی تجاری مسکو به عنوان بازیگر اصلی در بین چندین منطقه کوچکتر مشابه مطرح شد. ایوان چهارم، معروف به ایوان مخوف، نخستین حاکم مسکو بود که خود را تزار نامید..

     در سده هفدهم رومانف به حکومت روسیه دست یافتند و توانست مرزهای روسیه را از سیبری تا بالتیک بگستراند. با حکومت پیتر اول ( ۱۶۸۲ تا ۱۷۲۵ ) این سلطه به دریای بالتیک رسید و این کشور دوباره به امپراتوری روسیه تغییر نام پیدا نمود و تا سیصد سال بعد بر این کشور حکومت کردند. پتر کبیر و کاترین کبیر از معروف‌ترین این پادشاهان بودند که اصلاحات زیادی را در جهت مدرنیزاسیون این کشور به انجام رساندند.

     در طول قرن نوزدهم سرزمین های بیشتری در اروپا و آسیا به این امپراتوری اضافه شد. اما در اوایل قرن بیستم، شکست این کشور در جنگ با ژاپن  ( 1904 – 1905 ) به انقلاب سال ۱۹۰۵ انجامید گه نتیجه آن تغییر پارلمان و برخی اصلاحات دیگر بود.. در این میان کمونیست ها به رهبری ولادیمیر لنین به سرعت قدرت را در دست گرفتند و اتحاد جماهیر شوروی را تشکیل دادند. سیاست بی رحمانه و سرکوب ژوزف استالین ( ۱۹۲۸ تا ۱۹۵۳ ) به قدرتمند شدن کمونیست ها و سلطه روس ها در شوروی انجامید که این امر  به قیمت نابودی زندگی ده ها میلیون نفر تمام شد. 

      اتحاد جماهیر شوروی حاصل انقلاب ۱۹۱۷ روسیه بود و روسیه بخش بزرگ‌تر آن را تشکیل می‌داد. در سال ۱۹۱۷ پس از دو انقلاب فوریه و اکتبر در روسیه، حزب بلشویک به رهبری ولادیمیر لنین قدرت را در این کشور به دست گرفت. در سال ۱۹۲۲   اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی ، متشکل از روسیه و چندین جمهوری متحد، تأسیس شد تا زمان انحلال در سال ۱۹۹۱ بخش بزرگی از شرق اروپا و شمال آسیا را در برمی‌گرفت و پهناورترین کشور جهان شناخته می‌شد.

جنگ جهانی دوم

    در ۱۹۴۱ با حمله گسترده آلمان، اتحاد شوروی نیز به جنگ وارد شد. در این جنگ که به‌طور رسمی جنگ کبیر میهنی نامیده می‌شد، دولت و حزب و مردم اتحاد جماهیرشوروی با مقاومت در برابر ارتش آلمان و فداکاری‌ها و قربانی دادن‌های بسیار توانستند جریان جنگ را برگردانده و به خصوص پس از نبرد استالینگراد نیروهای شوروی در موضع حمله قرار گرفتند.

     شکست آلمان در ۱۹۴۵ که بار اصلی آن بر دوش شوروی بود، این کشور را به یکی از ابرقدرتهای جهان تبدیل کرد. پس از پایان جنگ جهانی دوم و آغاز دوران جنگ سرد کشمکش و تقابل دو ابرقدرت یعنی اتحاد جماهیر شوروی و آمریکا سیاست تمام جهان را طی چهار دهه تحت تأثیر خود داد. همچنین این تقابل را، تقابل میان سوسیالیسم و سرمایه داری نیز دانسته‌اند.  نیروهای اتحاد شوروی با برتری مسلم خود وارد برلین در آلمان شرقی شدند و در ماه مه ۱۹۴۵ آن را تصرف کردند. در نتیجه جنگ با آلمان در نهایت به پیروزی اتحاد شوروی انجامید. اگرچه اتحاد شوروی در جنگ جهانی دوم پیروز شد اما اقتصاد آن در اثر این مبارزه ویران شد و به کشته شدن ۲۷ میلیون نفر در این کشور انجامید. حدود هفتاد هزار روستا نیز تخریب شده بودند. ده میلیون شهروند شوروی قربانی سیاست سرکوبگرانه آلمان نازی در محدوده تحت اشغال آنها شدند.

     بعد از خاتمه جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ ، همکاری بین متّحدین اصلی که در جنگ پیروز شده بودند، در قالب «جنگ سرد » ، صورت گرفت و مبنایی برای بازسازی پس از جنگ و امنیت فرض شد. امّا درگیری بین اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و ایالات متحده آمریکا در منافع ملّی، که به‌عنوان جنگ سرد محسوب می‌شد. در واقع شوروی و آمریکا ابرقدرت‌های جهانی به شمار می‌رفتند، و بر تمام مسایل جهانی مانند سیاست‌های اقتصادی، روابط بین‌المللی، تحرکات نظامی، روابط فرهنگی، پیشرفت دانش به خصوص در فناوری فضایی تأثیر داشتند. در این کشور تمام قدرت سیاسی و اداری در دست تنها حزب مجاز، حزب کمونیست اتحاد شوروی بود. شوروی در ۱۹۴۹ توانست دارای قدرت اتمی شود و به انحصار آمریکا در این زمینه پایان داد.

فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی

    اقتصاد و جامعه شوروی شاهد رکود زیادی بود و این روند تا زمان روی کار آمدن میخائیل گورباچف ( ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۱ ) که سیاست گشایش ( گلاسنوست ) و بازسازی را برای مدرنیزه کردن کمونیزم بکار گرفت ادامه داشت. ولی اجرای این سیاست عملا نه به بازسازی داخلی بلکه به فروپاشی کشور و تبدیل آن به روسیه و چهارده جمهوری مستقل در سال ۱۹۹۱ انجامید .فروپاشی اتّحاد شوروی در سال ۱۹۹۱، روسیه جایگاه خود را به‌عنوان ابرقدرت که درپی پیروزی در جنگ جهانی دوم به‌دست آورده بود، از کف داد. در ۱۹۹۱ این کشور رسماً منحل شد و به چند کشور دیگر تجزیه شد. کشورهای تشکیل‌دهنده شوروی پیشین با حفظ استقلال خود در جامعه کشورهای مشترک‌المنافع عضو شدند.پس از فروپاشی ۱۵ کشور جدید تأسیس شدند و فدراسیون روسیه وارث حقوقی شوروی شد .

فدراسیون روسیه :

    روسیه پهناورترین کشور جهان است که در شمال اوراسیا قرار دارد. این کشور با ۱۷٬۰۷۵٬۴۰۰ کیلومتر مربع وسعت، پهناورترین کشور جهان است.  ( ۷۷ درصد از کل مساحت شوروی سابق ) پهناوری روسیه کمتر از دو برابر مساحت کانادا یا چین یا ایالات متحده آمریکا و بیشتر از یک دوم مساحت قاره آفریقا است. روسیه در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد. همسایگان زمینی روسیه عبارتند از:

* در جنوب خاور (آسیا): کره شمالی، چین، مغولستان، و قزاقستان

*در جنوب باختر (قفقاز): جمهوری آذربایجان و گرجستان

*در باختر (اروپا): اوکراین، بلاروس، لتونی، استونی، فنلاند، و نروژ؛ و در بخش جدا مانده کالینینگراد با کشورهای لیتوانی و لهستان.

     روسیه با حدود ۱۵۰میلیون نفر  جمعیت نهمین کشور پرجمعیت دنیاست. پایتخت آن مسکو با ۱۲ میلیون جمعیت می باشد . زبان رسمی این کشور روسی است . بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۰ حدود ۸۱ درصد از مردم این کشور از قومیت روس هستند. در مجموع ۱۶۰ گروه قومی در این کشور زندگی می‌کنند. تاتارها ۴ درصد جمعیت روسیه را تشکیل می‌دهند و بزرگترین اقلیت قومی این کشور محسوب می‌شوند. اقوام اوکراینی، چوواش، باشقیر، چچنی، و ارمنی نیز هر یک بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارند و آوارهای قفقازی، بلاروسی‌ها، آسی‌ها، آذربایجانی‌ها و قزاق‌ها از دیگر اقوام پرجمعیت روسیه هستند.

   روسیه از نظر علمی دارای جایگاه والایی در جهان بوده و از پیشرفته‌ترین کشورها در رشته‌های علوم پایه، ریاضی، فیزیک، شیمی، هوا‌فضا، فنی و مهندسی، نانوتکنولوژی، هنر و موسیقی و غیره است. نزدیک بودن روابط بسیار خوب مابین دو کشور جمهوری اسلامی ایران و روسیه، مهمان‌نوازی مردم روس، تغذیه شبیه به ایران، معماری بسیار زیبای مسکو و‌… دانشجویان فراوانی را سالیانه مشتاق به ادامه تحصیلات در مسکو، سن پترزبورگ و سایر شهرهای روسیه می‌کند.

   کشور روسیه، بزرگترین و مهم ترین کشور باقیمانده از این فرو پاشی است و طبق توافقات، جانشین شوروی در سازمان های مختلف بین المللی از جمله سازمان ملل با حق وتو در شورای امنیت، شد. طی بیست و هفت سال اخیر (از سال ۱۹۹۱) که روسیه شکل گرفته، نظام انتخاباتی چند حزبی مشابه کشورهای غربی، در آن ایجاد شده است. در کشوری که در نظام کمونسیتی افراد مالکیت شخصی نداشتند و همه اموال متعلق به حکومت بود، اکنون مسکو بعد از نیویورک و لندن، سومین شهر میلیارد نشین جهان است و بسیاری از میلیاردرهای کشور روسیه افراد سر شناسی در جهان هستند . رئیس جمهور روسیه: ولادیمیر ولادیمیروویچ پوتین، متولد۷  اکتبر سال ۱۹۵۲ که از تاریخ ۷ می سال ۲۰۱۲ عهده دار این سمت است .

   اینک مولف کوشیده است در حد مقتضی ،کتاب حاضر را تحت عنوان « فدراسیون روسیه » تدوین نماید که امید است مورد استفاده علاقه مندان قرار گیرد .

                                                                                                    با احترام و سپاس

 احمد علامه فلسفی